{"id":301,"date":"2025-05-03T06:41:43","date_gmt":"2025-05-03T04:41:43","guid":{"rendered":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/?p=301"},"modified":"2025-09-30T07:43:02","modified_gmt":"2025-09-30T05:43:02","slug":"z-zuidlaren-do-serca-natury-tropem-historii-sladami-bocianow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/2025\/05\/03\/z-zuidlaren-do-serca-natury-tropem-historii-sladami-bocianow\/","title":{"rendered":"Z Zuidlaren do serca natury. Tropem historii, \u015bladami bocian\u00f3w."},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u015b wyruszy\u0142em z samego rana z niewielkiej miejscowo\u015bci Zuidlaren, by odkry\u0107 Park Narodowy Drentsche Aa \u2013 jedno z tych miejsc, gdzie czas zwalnia, a przyroda m\u00f3wi w\u0142asnym g\u0142osem. Ju\u017c na pocz\u0105tku trasy natrafi\u0142em na \u015blady historii \u2013 stary budynek g\u0142\u00f3wny w otoczeniu ceglanych mur\u00f3w i wie\u017cy ci\u015bnie\u0144, kt\u00f3re przez lata by\u0142y \u015bwiadkami los\u00f3w ludzi i miejsca. Tablice informacyjne opowiada\u0142y m.in. o ruchu oporu, dzia\u0142aczach podziemia, lokalnych bohaterach. To by\u0142 cichy, ale mocny pocz\u0105tek dnia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z ka\u017cdym kolejnym kilometrem krajobraz stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej dziki i r\u00f3\u017cnorodny. Park Narodowy Drentsche Aa to nie tylko pi\u0119kny teren do jazdy \u2013 to \u017cywy krajobraz kulturowy. Znajduj\u0105 si\u0119 tu starorzecza, torfowiska, wrzosowiska i zagajniki, kt\u00f3re zachowa\u0142y sw\u00f3j naturalny rytm dzi\u0119ki temu, \u017ce nie by\u0142y zbyt intensywnie przekszta\u0142cane przez cz\u0142owieka. Sie\u0107 rowerowa poprowadzona jest malowniczo, cho\u0107 ku mojemu zaskoczeniu \u2013 jak na Holandi\u0119 \u2013 zdarza\u0142y si\u0119 braki w oznaczeniach. Kilka razy musia\u0142em zmienia\u0107 tras\u0119 z powodu zakazu wjazdu rowerem, cho\u0107 po chwili orientowa\u0142em si\u0119, \u017ce lokalni i tak z nich korzystaj\u0105. Po kilku takich przypadkach sam po prostu jecha\u0142em dalej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W jednej z miejscowo\u015bci moj\u0105 uwag\u0119 przyku\u0142 klasyczny wiatrak \u2013 \u201eMolen van Rolde\u201d. Cho\u0107 wygl\u0105da niepozornie, to najmniejszy m\u0142yn zbo\u017cowy w ca\u0142ej prowincji Drenthe. Zosta\u0142 zbudowany w 1873 roku na wzg\u00f3rzu, jako nast\u0119pca m\u0142yna spalonego rok wcze\u015bniej. Jego nietypowa konstrukcja pozwala\u0142a wykorzystywa\u0107 wiatr do podnoszenia work\u00f3w ze zbo\u017cem, a wn\u0119trze \u2013 mimo skromnych rozmiar\u00f3w \u2013 okaza\u0142o si\u0119 pe\u0142ne uroku. W \u015brodku znajduje si\u0119 ma\u0142a ekspozycja, k\u0105cik do rozm\u00f3w przy herbacie i kilka tablic z histori\u0105 obiektu. To miejsce \u017cyje dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu wolontariuszy, kt\u00f3rzy opiekuj\u0105 si\u0119 m\u0142ynem od pokole\u0144. Jak napisano na jednej z tablic: \u201eTen wiatrak nie kr\u0119ci si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki wiatrowi\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po chwili odpoczynku przy kawie ruszy\u0142em dalej w park. Las zmienia\u0142 si\u0119 co kilka kilometr\u00f3w \u2013 raz by\u0142 to jasny bukowy m\u0142odnik, innym razem g\u0119sty \u015bwierkowy las, a zaraz za zakr\u0119tem czeka\u0142a otwarta przestrze\u0144 poro\u015bni\u0119ta wrzosem i dzikimi trawami. Mija\u0142em dzikie \u0142\u0105ki, samotne \u015bcie\u017cki przez knieje i rozleg\u0142e pola uprawne. W jednym z miejsc zauwa\u017cy\u0142em bocianie gniazda \u2013 ca\u0142e kolonie zbudowane wysoko, na drzewach i specjalnych platformach. Widok tych ogromnych ptak\u00f3w czuwaj\u0105cych nad krajobrazem zrobi\u0142 na mnie spore wra\u017cenie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

To niesamowite, jak wiele bocian\u00f3w \u017cyje w tej okolicy. W Holandii kiedy\u015b prawie znikn\u0119\u0142y \u2013 w latach 60. XX wieku populacja drastycznie spad\u0142a z powodu pestycyd\u00f3w i znikania mokrade\u0142. Ale Holendrzy postanowili dzia\u0142a\u0107. Zacz\u0119li budowa\u0107 specjalne platformy l\u0119gowe i chroni\u0107 siedliska. I to zadzia\u0142a\u0142o. Dzi\u015b bociany zn\u00f3w s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 krajobrazu, a Drentsche Aa to jeden z ich ulubionych adres\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Patrz\u0105c na nie, przypomnia\u0142em sobie kilka rzeczy:<\/p>\n\n\n\n

Wiesz, \u017ce bocian potrafi przelecie\u0107 do 20 000 km rocznie, migruj\u0105c do Afryki i z powrotem? I \u017ce nie przelatuje nad morzem, tylko omija je przez Bliski Wsch\u00f3d albo Gibraltar, bo potrzebuje ciep\u0142ych pr\u0105d\u00f3w powietrza? Lec\u0105 szybowcowo, oszcz\u0119dzaj\u0105c energi\u0119, jak najlepsi piloci.<\/p>\n\n\n\n

Nie maj\u0105 strun g\u0142osowych, wi\u0119c zamiast \u015bpiewa\u0107 \u2013 klekocz\u0105. To w\u0142a\u015bnie ten charakterystyczny d\u017awi\u0119k, kt\u00f3ry s\u0142ycha\u0107 z daleka, zw\u0142aszcza gdy wracaj\u0105 do gniazda. A gniazda\u2026 potrafi\u0105 wa\u017cy\u0107 kilkaset kilogram\u00f3w. Bociany cz\u0119sto wracaj\u0105 co roku do tego samego miejsca, rozbudowuj\u0105c je jak wielopokoleniowy dom.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce s\u0105 symbolem wierno\u015bci. I co\u015b w tym jest \u2013 cz\u0119sto tworz\u0105 pary na kilka sezon\u00f3w, ale je\u015bli jedno z nich nie wr\u00f3ci z dalekiej podr\u00f3\u017cy\u2026 \u017cycie toczy si\u0119 dalej. Nowy partner, nowe jaja, ale w tym samym gnie\u017adzie.<\/p>\n\n\n\n

Ich dieta? Nie tylko \u017caby, jak si\u0119 czasem m\u00f3wi. Zjadaj\u0105 te\u017c ryby, owady, jaszczurki, ma\u0142e ssaki. Poluj\u0105 na to, co znajd\u0105 \u2013 s\u0105 elastyczne, jak ka\u017cdy, kto du\u017co podr\u00f3\u017cuje.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Co ciekawe, lubi\u0105 by\u0107 blisko ludzi. Wiele z tych gniazd, kt\u00f3re widzia\u0142em, znajdowa\u0142o si\u0119 niedaleko dom\u00f3w, pastwisk, a nawet plac\u00f3w zabaw. Jakby czu\u0142y, \u017ce tu s\u0105 mile widziane. I faktycznie \u2013 w Holandii bocian ma status niemal symboliczny. Nie tylko przynosi szcz\u0119\u015bcie, ale te\u017c przypomina, jak wa\u017cna jest r\u00f3wnowaga mi\u0119dzy natur\u0105 a cywilizacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Patrzy\u0142em na nie d\u0142ugo. Rzadko kiedy widok zatrzymuje mnie na tak d\u0142ugo w jednym miejscu. Ale bociany w Drentsche Aa to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko ptaki. To \u017cywe \u015bwiadectwo tego, \u017ce je\u015bli cz\u0142owiek chce \u2013 potrafi naprawi\u0107 swoje b\u0142\u0119dy. I \u017ce zawsze warto wraca\u0107 tam, gdzie jest si\u0119 u siebie. Nawet je\u015bli to tylko stara platforma na spr\u00f3chnia\u0142ym drzewie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\u2013 uciekam dalej, zanim mnie dogoni \u015bwiat<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b wyruszy\u0142em z samego rana z niewielkiej miejscowo\u015bci Zuidlaren, by odkry\u0107 Park Narodowy Drentsche Aa \u2013 jedno z tych miejsc, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":315,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=301"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":330,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/301\/revisions\/330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/315"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}