{"id":398,"date":"2025-08-24T12:00:00","date_gmt":"2025-08-24T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/?p=398"},"modified":"2025-09-30T11:06:24","modified_gmt":"2025-09-30T09:06:24","slug":"oterdum-wies-ktorej-juz-nie-ma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/2025\/08\/24\/oterdum-wies-ktorej-juz-nie-ma\/","title":{"rendered":"Oterdum \u2013 wie\u015b, kt\u00f3rej ju\u017c nie ma"},"content":{"rendered":"\n<p>Wiatr dzi\u015b gra\u0142 pierwsze skrzypce \u2013 ch\u0142odny, dziki, uderza\u0142 z ka\u017cdej strony, jakby chcia\u0142 mnie zatrzyma\u0107 na otwartym polderze. Nad g\u0142ow\u0105 k\u0142\u0119bi\u0142y si\u0119 ci\u0119\u017ckie chmury, ciemne i pos\u0119pne, a ich cie\u0144 sp\u0142ywa\u0142 na krajobraz niczym gro\u017aba. Kilka kropel deszczu pr\u00f3bowa\u0142o mnie zawr\u00f3ci\u0107, lecz to tylko doda\u0142o smaku drodze. Bo s\u0105 takie chwile, kiedy ka\u017cdy podmuch i ka\u017cda kropla staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 przygody \u2013 a nie powodem, by zawr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4532-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-399\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4532-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4532-300x225.jpg 300w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4532-768x576.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4532-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4532-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b dotar\u0142em do miejsca, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 cmentarz na pograniczu brzegu a wody. Z pocz\u0105tku my\u015bla\u0142em, \u017ce to mo\u017ce symboliczne tablice pami\u0105tkowe po rybakach, kt\u00f3rzy uton\u0119li w morzu, ale prawda okaza\u0142a si\u0119 zgo\u0142a inna.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4533-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-400\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4533-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4533-300x225.jpg 300w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4533-768x576.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4533-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4533-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4541-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-402\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4541-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4541-300x225.jpg 300w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4541-768x576.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4541-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4541-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wiatr przywia\u0142 mnie do Oterdum \u2013 wsi, kt\u00f3rej ju\u017c nie ma. Jeszcze w po\u0142owie XX wieku mieszkali tu ludzie, sta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142, rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 pola. Jednak morze i cz\u0142owiek zadecydowa\u0142y inaczej. Aby chroni\u0107 okolic\u0119 przed wod\u0105 i zrobi\u0107 miejsce dla przemys\u0142u w Delfzijl, wa\u0142y podwy\u017cszono, a Oterdum znikn\u0119\u0142o z mapy.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4538-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-403\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4538-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4538-300x225.jpg 300w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4538-768x576.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4538-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4538-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pozosta\u0142 tylko cmentarz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"608\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4543-1-1024x608.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-405\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4543-1-1024x608.jpg 1024w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4543-1-300x178.jpg 300w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4543-1-768x456.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4543-1-1536x912.jpg 1536w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4543-1-2048x1217.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nagrobki, kt\u00f3re dzi\u015b le\u017c\u0105 na skarpie, to jedyne \u015bwiadectwo tego, \u017ce istnia\u0142a tu spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u2013 rybacy, rolnicy, rodziny, zwyczajne \u017cycie. Spaceruj\u0105c mi\u0119dzy nimi, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce stoj\u0105 jak kamienne g\u0142osy dawnych mieszka\u0144c\u00f3w. Imiona i daty, wyryte ponad sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, patrz\u0105 w stron\u0119 morza, kt\u00f3re by\u0142o b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem i przekle\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"771\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-771x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-406\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-771x1024.jpg 771w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-226x300.jpg 226w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-768x1020.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-1157x1536.jpg 1157w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-1543x2048.jpg 1543w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4539-scaled.jpg 1928w\" sizes=\"auto, (max-width: 771px) 100vw, 771px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tam, gdzie kiedy\u015b sta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142, wznosi si\u0119 dzi\u015b rze\u017aba \u2013 d\u0142o\u0144 Oterdum. Wyci\u0105gni\u0119ta ku niebu, jakby pr\u00f3bowa\u0142a ocali\u0107 pami\u0119\u0107 o miejscu, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzisiejsza wycieczka rowerowa po raz kolejny u\u015bwiadomi\u0142a mi, \u017ce jazda na rowerze to nie tylko kilometry i krajobrazy, ale tak\u017ce historia \u2013 ta zapisana w kamieniu, wiatrem niesiona, wci\u0105\u017c obecna w miejscach, kt\u00f3rych ju\u017c nie ma.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4531-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-407\" srcset=\"https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4531-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4531-300x225.jpg 300w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4531-768x576.jpg 768w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4531-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/szutrowemysli.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/IMG_4531-2048x1536.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u2013 uciekam dalej, zanim mnie dogoni \u015bwiat<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiatr dzi\u015b gra\u0142 pierwsze skrzypce \u2013 ch\u0142odny, dziki, uderza\u0142 z ka\u017cdej strony, jakby chcia\u0142 mnie zatrzyma\u0107 na otwartym polderze. Nad [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":405,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":408,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/398\/revisions\/408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/szutrowemysli.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}